پرورش ذهن, مقالات

آیا گیاهخواری برای مغز مضر است؟

آیا گیاهخواری برای مغز مضر است؟

زمانی وجود داشت که تصمیم به رژیم گیاهخواری با تمسخر و اخم مواجه می‌شد. خوشبختانه دیگر اوضاع این‌طور نیست. طی چند سال گذشته، مردمان بسیاری در سراسر جهان به دلایل مختلف، از نگرانی درباره سلامت گرفته تا هوشیاری نسبت به محیط‌زیست به گیاهخواری روی آورده‌اند.

اما همیشه این سؤال باقی می‌ماند، آیا حذف تمامی مواد غذایی دارای پایه حیوانی از تغذیه ضرر خواهد داشت؟ مواد خوراکی بر پایه حیوانی منابعی غنی از مواد مغذی حیاتی برای عملکرد بهینه بدن انسان هستند، علی‌الخصوص مغز، ازاین‌رو این نگرانی به‌حق است.

آیا گیاهخواری برای مغز بد است؟

بسیاری از مواد مغذی که ما برای عملکردهای بهینه مغز به آن‌ها احتیاج داریم خیلی راحت‌تر از غذاهای حیوانی به دست می‌آیند. همچنین مسئله جذب نیز مطرح است.

غذاهای گیاهی مواد مغذی لازم را دربر دارند اما بدن شما به‌آسانی قادر به جذب آن‌ها نیست.

بااین‌حال، گیاهخواری به‌خودی‌خود برای مغز مضر نیست. بسیاری از رژیم‌های غذایی ویژه مغز مانند مدیترانه‌ای، DASH و MIND(نوعی رژیم‌های غذایی) خیلی شبیه رژیم‌های گیاهخواری هستند. روی آوردن به گیاهخواری به این معناست که به‌طور خودکار مقادیر بیشتری از سبزیجات، میوه‌ها و مغزها به‌عنوان رژیم غذایی روزانه دریافت خواهید کرد که برای مغز خبری خوش است.

بنابراین آنچه لازم است آگاهی و تعادل خواهد بود. مواد مغذی خاصی وجود دارند که ممکن است پس از گیاهخواری جاگذاشته شوند و به مواد خوراکی مکمل در رژیم غذایی و تعدیلاتی در راستای نیازهایتان احتیاج خواهید داشت.

مواد مغذی لازم برای مغز که باید نسبت به آن‌ها توجه داشته باشید عبارت‌اند از:

ویتامین ب ۱۲

ویتامین ب ۱۲ برای سلامت مغز ضروری است؛ کمبود آن می‌تواند منجر به خستگی مفرط مغز، افسردگی، مشکلات عصبی و حتی زوال عقل[۱] در سنین بالا شود. روده مقادیری از ویتامین ب ۱۲ می‌سازد اما بسیار کمتر از حد توصیه‌شده دریافت روزانه است. این میزان نیازمند تکمیل از طریق تغذیه است. مشکل اینجاست که این ویتامین تنها در مواد خوراکی با منبع حیوانی یافت می‌شود. از این لحاظ روی آوردن به گیاهخواری می‌تواند سبب کمبود شدید ویتامین ب ۱۲ شود.

راه‌حل: مکمل‌های ویتامین ب ۱۲ لازم است در تغذیه روزانه گنجانده شوند. همچنین محصولات بر پایه سویا و مخمرهای تقویت‌شده با ویتامین مناسب بوده و از منابع ویتامین ب ۱۲ سازگار با گیاهخواری هستند.

[۱] Dementia

اسیدهای چرب امگا ۳

DHA یک نوع چربی امگا ۳، مطلقاً برای سلامت مغز و تکوین آن ضرورت دارد. این اسید چرب مسئول چندین فعالیت شناختی مانند انعطاف ذهنی، استدلال کلامی و غیرکلامی، حافظه کاری و ساخت واژگان است.

بااینکه امگا ۳ را می‌توان در منابع گیاهی یافت، نوع DHA تقریباً به‌طور انحصاری در تخم‌مرغ و غذاهای دریایی وجود دارد. همچنین، امگا ۳ از منبع گیاهی به‌اندازه انواع بر پایه حیوانی جذب مؤثر در بدن ندارد.

راه‌حل: گردو، بذر کتان و آووکادو منابع خوبی از امگا ۳ در غذاهای گیاهی هستند؛ اما لازم است در مقادیر بیشتری نسبت به منابع حیوانی معادل مصرف شوند تا فایده داشته باشند. همچنین می‌توانید مکمل‌هایی که از جلبک تهیه‌شده‌اند در رژیم غذایی خود استفاده کنید که منبعی از ویتامین ب ۱۲ سازگار با گیاهخواری است.

آهن و روی

آهن و روی هر دو برای رشد سلول عصبی و تشکیل ارتباطات سیناپسی ضروری هستند. کمبود این مواد مغذی می‌تواند به‌شدت یادگیری و حافظه را مختل ساخته و سبب “مه مغزی” یا آشفتگی ذهنی شود که گردش خون را در ناحیه هیپوکمپ مغز که موظف به استدلال و عملکرد اجرایی است، تحت تأثیر قرار می‌دهد.

عدس، حبوبات، دانه‌های خشک‌شده، سبزیجات برگی سبز تیره و محصولات غلات کامل منابع خوبی از آهن و روی هستند اما به‌آسانی توسط بدن جذب نمی‌شوند. منابع حیوانی مانند گوشت قرمز با سهولت و به میزان کامل‌تری می‌توانند جذب شوند.

راه‌حل: جهت متعادل‌سازی این وضعیت، نیاز دارید سهم منابع آهن و روی را به مقادیر زیاد در رژیم غذایی افزایش دهید. دریافت غذاهای غنی‌شده و مکمل‌ها نیز کمک‌کننده است.

ید

کمبود ید می‌تواند سبب آسیب مغزی شدید و اختلال عملکرد هورمون تیروئید در مغز شود. ید به‌طور رایج‌تر از منابع پروتئینی حیوانی مانند ماهی به دست می‌آید اما محصولات لبنی مانند پنیر هم منبعی خوبی از آن هستند. مطالعات متعددی دریافته‌اند کمبود ید در جایگاه مقایسه در بین گیاهخواران شیوع بیشتری دارد بخصوص در گیاهخواران نوع vegan.

راه‌حل: از نمک یددار به‌جای نمک ساده استفاده کنید تا مشکل برطرف شود. حدود یک‌چهارم قاشق چای‌خوری از نمک یددار در روز می‌تواند میزان بهینه ید را برایتان فراهم آورد. اگر گیاهخوار هستید همچنین می‌توانید دریافت روزانه لبنیات را افزایش دهید تا تعادل در رژیم فاقد گوشت ایجاد شود.

نتیجه‌گیری

هر نوع تغییر شدید یا در سطح وسیع در تغذیه می‌تواند سلامت مغز را تحت تأثیر قرار دهد. راه‌حل کلیدی، آهستگی روند و در پیش گرفتن تغییر به‌صورت گام‌به‌گام است. اطمینان حاصل کنید که با یک پزشک یا متخصص تغذیه درباره نوع خاص و میزان مواد غذایی موردنیازتان جهت تغییر موفق مشورت داشته‌اید.

دیدگاهتان را بنویسید